ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ସୋମବାର (ଜୁଲାଇ ୨୦, ୨୦୨୬) ଦିନ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ପ୍ରାୟ ସ୍ଥିର ରହିଛି। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କାରବାରରେ ତେଲ ଦର ବହୁତ ବଢ଼ିଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହା ହ୍ରାସ ପାଇ ସନ୍ତୁଳିତ ଅବସ୍ଥାକୁ ଚାଲିଆସିଛି। ଏହା ପଛରେ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ପରିସ୍ଥିତି ରହିଛି । ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ପୁନର୍ବାର ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଆଶା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ମଧ୍ୟସ୍ଥିମାନେ ଇରାନକୁ ୧୦ ଦିନର ଯୁଦ୍ଧବିରତି (Ceasefire) ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଗତ ମାସର ଚୁକ୍ତିକୁ ପୁଣି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇପାରିବ।
ଏହି ସକାରାତ୍ମକ ଖବର ଯୋଗୁଁ ତେଲ ଦରରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିନାହିଁ । ଅନ୍ୟପଟେ ୟେମେନର ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ସାଉଦି ଆରବ ବିରୋଧରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଅବରୋଧ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥ ‘ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍’ ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଯାଇଛି, ଯାହା ତେଲ ଦରକୁ ବଢ଼ାଉଛି ।
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାନକ ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ (Brent Crude) ୬ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୮୮.୦୪ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି (ଯଦିଓ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୯୧.୪୨ ଡଲାରର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରକୁ ଛୁଇଁଥିଲା)। ସେହିପରି ଆମେରିକାର WTI କ୍ରୁଡ୍ ୨ % ହ୍ରାସ ପାଇ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୮୨.୨୯ ଡଲାରରେ କାରବାର କରୁଛି।
ସେପଟେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଆହୁରି ତେଜିବାରେ ଲାଗିଛି । ଆମେରିକା କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରଖିଛି। ଆମେରିକାର ସହଯୋଗୀ ଦେଶ କୁଏତ ଏବଂ ବାହାରିନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ରକେଟ୍ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଇରାନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ଲୋହିତ ସାଗର (Red Sea) ରୁଟ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ସାଉଦି ଆରବର ୟାନବୁ (Yanbu) ବନ୍ଦରରୁ ହେଉଥିବା ରପ୍ତାନିକୁ ବାଧିତ କରିପାରେ।
ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ହ୍ରାସ ଏବଂ ବିସ୍ଫୋରଣ
ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୈଳ ପରିବହନ ମାର୍ଗ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି । ସାଧାରଣ ସମୟରେ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦% ତେଲ ‘ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍’ ଦେଇ ଯାଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହି ବାଟ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ସିଙ୍ଗଲ୍ ଡିଜିଟ୍ (୧୦ ରୁ କମ୍) କୁ ଖସି ଆସିଛି। ରବିବାର ଦିନ ମାତ୍ର ୪ଟି ଜାହାଜ ଏହି ବାଟ ଦେଇ ଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଶନିବାର (୮ଟି ଜାହାଜ) ତୁଳନାରେ ଅଧା ।
ଓମାନ ଉପକୂଳରେ ଗ୍ରୀକ୍ କମ୍ପାନୀ ‘ଡାଇନାକମ୍ ଟ୍ୟାଙ୍କର୍ସ’ର ଦୁଇଟି ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। ସେହିପରି ଇରାନର ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ୍ସ ଦାବି କରିଛି ଯେ, ସୁରକ୍ଷିତ ନଥିବା ଦକ୍ଷିଣ ରୁଟ୍ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଦୁଇଟି ବଡ଼ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କରରେ ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇଛି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଅଚଳ ହୋଇପଡ଼ିଛି । ବଜାର ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଜୁଲାଇ ମାସର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ତେଲ ରପ୍ତାନି ବହୁତ ଅଧିକ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଯଦି ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ସାଉଦି ଆରବ ଉପରେ ସାମୁଦ୍ରିକ କଟକଣା ଲଗାଇବାରେ ସଫଳ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ତେଲର ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେବ ଏବଂ ଦର ବହୁ ପରିମାଣରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ।
